PERSBERICHT

Nieuwe parameters helpen chronische pijn ‘tussen de oren’ herkennen


Wanneer artsen geen oorzaak kunnen vinden voor chronische pijnklachten in spieren of gewrichten, zegt men wel eens dat de pijn ‘tussen de oren’ zit. Dit klopt niet echt, omdat de pijn te wijten kan zijn aan een overgevoelig centraal zenuwstelsel. Jo Nijs van de vakgroep Menselijke Fysiologie van de Vrije Universiteit Brussel stelde samen met collega’s van de KU Leuven en de Radboud Universiteit Nijmegen een reeks parameters op om dit soort pijn te herkennen.


Spier- en gewrichtspijnen zijn veel voorkomend in de westerse samenleving. Wanneer ze chronisch worden, leidt dit vaak tot een groot verlies aan levenskwaliteit en een stijging van de medische kosten. Chronische pijnen in het bewegingsapparaat, zoals aanhoudende whiplashpijn of lage rugpijn, behoren dan ook tot de grootste slokoppen van het budget van de ziekteverzekering. Dit maakt van chronische pijn een van de grootste socio-economische problemen van onze samenleving. Heel wat geld en tijd worden geïnvesteerd in de vaak vruchteloze zoektocht naar een oorzaak voor die chronische pijnen. De conclusie van al die gespecialiseerde onderzoeken is dan vaak dat er niets werd gevonden en bijgevolg alles in orde is – kortom: de pijn zit tussen de oren.


Voor dit soort schijnbaar onverklaarbare pijnen bestaat er echter wel degelijk een wetenschappelijke verklaring: ze zijn een gevolg van een overgevoelig centraal zenuwstelsel. De kern van de problematiek situeert zich bijgevolg niet in de spieren of de gewrichten, maar wel in het centraal zenuwstelsel (de hersenen en het ruggenmerg). De pijnverwerkingsprocessen in de hersenen en ruggenmerg zijn overactief, waardoor ze te heftig reageren op vaak banale prikkels. De pijndempende mechanismen in het lichaam van mensen met een chronische pijn functioneren niet meer naar behoren, terwijl de pijnversterkende mechanismen dan weer overactief zijn.

Onverklaarbare chronische spier- en gewrichtspijnen zitten dus wel degelijk tussen de oren, maar niet in de figuurlijke betekenis. Het gaat zeker niet om ingebeelde pijnen; dit type pijn wordt ‘echt’ ervaren door de patiënten en is bijzonder invaliderend.


Om na te gaan of de pijn afkomstig is uit het bewegingsapparaat of net een gevolg is van een overgevoelig centraal zenuwstelsel, heeft Jo Nijs van de vakgroep Menselijke Fysiologie van de Vrije Universiteit Brussel samen met Boudewijn Van Houdenhove (KUL) en Rob Oostendorp (Radboud Universiteit Nijmegen) een reeks richtlijnen opgesteld.

Ten eerste kan men kijken naar de medische diagnose: pijn ten gevolge van een overgevoelig zenuwstelsel komt vaak voor bij mensen met een chronische whiplash, artrose, fibromyalgie, chronische lage rugpijn, reuma, chronische hoofdpijn en zo meer. Ten tweede wordt men door het overgevoelig zenuwstelsel gevoelig voor allerhande prikkels zoals druk, geluid, licht, geuren, medicatie, pesticiden, koude en ook stress. Vaak treden er ook ‘centrale’ klachten simultaan op, zoals vermoeidheid, slaapproblemen of concentratiestoornissen. Tot slot reageren mensen met een overgevoelig zenuwstelsel vaak slecht op gangbare behandelingen.


Mensen met chronische pijn die zich hierin herkennen, gaan best naar een zorgverstrekker gespecialiseerd in het bewegingsapparaat (zoals een manueel therapeut) voor een professioneel oordeel. Immers, wanneer een overactief zenuwstelsel verantwoordelijk is voor de pijnklachten, dan moet de behandeling daarop worden afgesteld. Een behandeling gericht op de spieren en/of gewrichten heeft in dat geval nog weinig zin. Het ultieme doel van de behandeling is in dat geval het centraal zenuwstelsel tot rust brengen.


Referentie:

Recognition of central sensitization in patients with musculoskeletal pain: Application of pain neurophysiology in manual therapy practice” (Masterclass)

J Nijs, B Van Houdenhove, RAB Oostendorp

Manual Therapy 2010;15:135-141.


Meer informatie:

Prof. dr. Jo Nijs: 0496- 46 25 72

jo.nijs@vub.ac.be


Persdienst Vrije Universiteit Brussel

Karolien Merchiers: 02-629 21 37 of 0473-96 41 37